Przejdź do treści
Odkryj RPA
Plan podróży

Co zobaczyć w RPA? Atrakcje i regiony na pierwszy wyjazd

Redakcja Odkryj RPA13 min czytania
Co zobaczyć w RPA? Atrakcje i regiony na pierwszy wyjazd
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0

Co zobaczyć w RPA na pierwszy wyjazd? Republika Południowej Afryki jest duża, więc najlepiej wybrać jeden albo dwa regiony i nie próbować objechać wszystkiego naraz. Poniżej znajdziesz najważniejsze atrakcje podzielone na regiony, z informacją, ile czasu zajmuje każdy z nich, jak się poruszać i czego pilnować pod względem bezpieczeństwa.

Co zobaczyć w RPA w pierwszej kolejności?

Na pierwszy wyjazd większość osób wybiera trzy kierunki: Kapsztad i Przylądek, Garden Route oraz Park Narodowy Krugera. Republika Południowej Afryki ma 1 221 037 kilometrów kwadratowych powierzchni, więc nie da się zobaczyć wszystkiego w jednej podróży. Trzeba wybrać region i zostać w nim dłużej.

Najważniejsze miejsca na pierwszy wyjazd:

  • Kapsztad z górą Table Mountain i Przylądkiem Dobrej Nadziei,
  • Garden Route, czyli wybrzeże między Mossel Bay a Storms River,
  • Park Narodowy Krugera, największy park safari w kraju,
  • Góry Smocze na granicy z Lesotho,
  • Cradle of Humankind pod Johannesburgiem, miejsce znalezisk kopalnych przodków człowieka,
  • Durban i Zululand na wschodnim wybrzeżu.

Każdy region ma inny charakter. Kapsztad to miasto i góry, Garden Route to krajobraz i plaże, a Kruger to dzikie zwierzęta. Dobrze zacząć od tego, co najbardziej interesuje.

Jak podzielić RPA na regiony?

Kraj dzieli się na dziewięć prowincji. Dla planowania wygodniej jest myśleć o regionach, bo to one wyznaczają trasę i czas dojazdu. Poniższa tabela pokazuje, gdzie leżą najważniejsze miejsca.

Region Prowincja Przykładowe miejsca
Kapsztad i Przylądek Western Cape Kapsztad, Przylądek Dobrej Nadziei, Stellenbosch
Garden Route Western Cape i Eastern Cape Mossel Bay, George, Knysna, Plettenberg Bay
Kruger i safari Limpopo i Mpumalanga Skukuza, Mbombela, Phalaborwa
Durban i Zululand KwaZulu-Natal Durban, iSimangaliso, Hluhluwe-iMfolozi
Johannesburg i Pretoria Gauteng Johannesburg, Pretoria, Cradle of Humankind

Dobrym uzupełnieniem jest mapa RPA, na której widać, jak regiony leżą względem siebie. Odległości w kraju są duże, dlatego przelot między odległymi regionami bywa lepszym wyborem niż jazda autem.

Co warto zobaczyć w Kapsztadzie i na Przylądku?

Kapsztad jest najstarszym miastem Republiki Południowej Afryki. Mieści się tu parlament, a miasto leży między morzem a górą Table Mountain. Park Narodowy Table Mountain znajduje się w granicach miasta, więc można wejść na szczyt bez wyjeżdżania poza Kapsztad.

Najważniejsze miejsca w mieście to:

  • Castle of Good Hope, zamek z czasów holenderskiej kolonii, zbudowany w miejscu pierwszego fortu z 1652 roku,
  • Bo-Kaap, kolorowa dzielnica z wąskimi uliczkami,
  • V&A Waterfront, nabrzeże z restauracjami i sklepami,
  • Cape Point, skalisty przylądek, na którym Atlantyk spotyka się z Oceanem Indyjskim,
  • Ogród Botaniczny Kirstenbosch, w którym rośnie roślinność z pięciu z sześciu biomów kraju.

Aktualne godziny otwarcia Ogrodu Botanicznego Kirstenbosch podane są na jego oficjalnej stronie, warto je tam sprawdzić przed wizytą, bo zmieniają się w zależności od pory roku.

Winelands i wybrzeże na południe od Kapsztadu

Na północny wschód od miasta leżą winnice w okolicach Stellenbosch. To najczęstszy kierunek jednodniowych wyjazdów z Kapsztadu. Dobrze pasuje do tego lokalne jedzenie z grilla, zwane braai, które podaje się w wielu gospodarstwach winiarskich.

Dalej na wschód ciągnie się Whale Coast, wybrzeże w regionie Overberg. Agulhas, najbardziej wysunięty na południe punkt Afryki, leży w miejscu, gdzie Atlantyk i Ocean Indyjski się spotykają. Region należy też do Cape Floral Region, obszaru o bardzo bogatej florze, wpisanego na listę UNESCO.

Winnice i wybrzeże to dobre miejsca na dzień lub dwa, jeśli główną bazą jest Kapsztad. Samochód ułatwia zwiedzanie, bo przystanki są oddalone od siebie.

Dlaczego Garden Route jest tak popularna?

Garden Route to jeden z głównych kierunków turystycznych kraju. Trasa biegnie wzdłuż południowego wybrzeża, od Mossel Bay do Storms River, na dystansie około 170 kilometrów. Wiele osób jedzie nią z Kapsztadu do Gqeberha, co daje około 700 kilometrów drogi.

Najważniejsze miejsca na trasie:

  • Mossel Bay, gdzie Bartolomeu Dias stanął na lądzie w 1488 roku,
  • Knysna, znana z lasów i lagun,
  • Plettenberg Bay, popularna wśród miłośników plaż,
  • Tsitsikamma National Park, z pięknym wybrzeżem między Storms River a Nature's Valley.

Na trasie można też przejść szlak Otter Trail. Prowadzi wzdłuż wybrzeża przez 5 dni, z 4 noclegami w chatach. Rezerwacje trzeba robić z wielomiesięcznym wyprzedzeniem.

Safari w Parku Narodowym Krugera

Park Narodowy Krugera leży w prowincjach Limpopo i Mpumalanga, na północnym wschodzie kraju. Zajmuje 19 623 kilometrów kwadratowych, ma około 360 kilometrów długości z północy na południe i 65 kilometrów szerokości. Siedziba administracji znajduje się w Skukuzie. Od południa wjazd prowadzi przez Mbombelę, a centralna część ma bramę przy Phalaborwa.

Park powstał w 1926 roku jako pierwszy park narodowy w kraju. Nazwa pochodzi od Paula Krugera, prezydenta dawnej Republiki Południowoafrykańskiej, który zainicjował ochronę zwierząt na tym terenie. Zwierzęta widać głównie z dróg wewnętrznych, dlatego warto wcześniej sprawdzić, jakie trasy są otwarte.

Aktualne ceny wstępu i zasady wjazdu do Parku Krugera znajdziesz na stronie South African National Parks. Więcej o safari w RPA znajdziesz w osobnym przewodniku, z podziałem na parki i sezony.

Inne parki narodowe, które warto znać

Poza Krugerem kraj ma wiele mniejszych parków, które oferują inne krajobrazy i inne zwierzęta:

  • Addo Elephant National Park, położony blisko Gqeberha, znany ze słoni,
  • Kgalagadi Transfrontier Park, w sercu pustyni Kalahari, pierwszy park w Afryce przekraczający granice państw,
  • Pilanesberg National Park, w prowincji North West, łatwo dostępny z Johannesburga,
  • Marakele National Park, położony w górzystym terenie na północy kraju,
  • Hluhluwe-iMfolozi Park, jeden z najstarszych parków w regionie Zululand,
  • iSimangaliso Wetland Park, obszar mokradeł wpisany na listę UNESCO.

Mniejsze parki są zwykle spokojniejsze niż Kruger. Mają też mniej dróg, więc dojazd i noclegi planuje się z większym wyprzedzeniem.

Durban i Zululand na wschodnim wybrzeżu

Durban to największe miasto prowincji KwaZulu-Natal i trzecie w całej Republice Południowej Afryce. To serce społeczności indyjskiej w kraju i popularny nadmorski kierunek wypoczynkowy dla mieszkańców RPA. Dla turystów z zagranicy jest to dobra baza do zwiedzania wybrzeża i parków Zululandu.

Zululand to region, w którym w XIX wieku powstało Królestwo Zulu. Powstało ono podczas Mfecane, okresu dużych przemian w Afryce Południowej. Dziś region znany jest z parków i mokradeł, zwłaszcza iSimangaliso i Hluhluwe-iMfolozi.

Przy planowaniu warto pamiętać, że odległości między Durbanem a parkami w głębi Zululandu są większe, niż wynika z mapy. Dojazd samochodem wymaga więcej czasu niż dojazd do miast.

Góry Smocze na granicy z Lesotho

Góry Smocze, czyli Drakensberg, tworzą pasmo wzdłuż granicy z Lesotho, w prowincji KwaZulu-Natal. To dobre miejsce na wędrówki. Najwyższy szczyt pasma, Mont-Aux-Sources, ma 3282 metry wysokości. Wodospad Tugela Falls, położony w Royal Natal National Park, ma 947 metrów.

Część pasma wpisano na listę UNESCO jako Ukhahlamba Drakensberg Park. Park chroni krajobraz, bogactwo gatunków i dawne malowidła naskalne. Oglądanie rysunków wymaga zwykle przewodnika, dlatego warto to zaplanować z wyprzedzeniem.

Wejście w góry wymaga dobrej kondycji i przygotowania. Pogoda w górach zmienia się szybko, a w zimie na szczytach pojawia się śnieg. Wybierając trasę, sprawdź, czy jest dostępna w danej porze roku.

Więcej o regionie znajdziesz w osobnym przewodniku po Górach Smoczych.

Johannesburg i Cradle of Humankind

Johannesburg to gospodarcze serce Republiki Południowej Afryki i częsty punkt wejścia do regionu. Miasto powstało po odkryciu złota w Witwatersrand w 1886 roku. Dziś to największe miasto kraju, z dużym ruchem biznesowym i kulturalnym.

Pod miastem leży obszar Cradle of Humankind, czyli Kolebka Ludzkości. To jaskinie, w których znaleziono bardzo bogate szczątki kopalne. Sterkfontein jest jednym z najbogatszych stanowisk tego typu na świecie. Pierwsza znaleziona w Afryce kopalna czaszka hominida, Dziecko z Taungu, pochodzi z 1924 roku z okolic Taungu.

W Johannesburgu znajduje się też Trybunał Konstytucyjny, który działa tu od 1994 roku. Miasto dobrze sprawdza się jako baza na kilka dni, zwłaszcza jeśli jedzie się do Krugera lub Pretorii.

Pretoria, stolica administracyjna

Pretoria to stolica administracyjna kraju. Mieszczą się tu główne urzędy wykonawcze, a także liczne ambasady. Miasto ma trzy uniwersytety, więc jest też ważnym ośrodkiem nauki.

Pretoria leży w pobliżu Johannesburga, dlatego wiele osób łączy oba miasta w jednym wyjeździe. Dojazd między nimi jest krótki, a w obu miastach są noclegi w różnych przedziałach cenowych.

Pretoria nie jest typowo turystycznym miastem, dlatego zwiedzanie zajmuje zwykle mniej czasu niż w Kapsztadzie. Dobrze sprawdza się jako przystanek w drodze na północ kraju.

Śladami historii i Nelsona Mandeli

Historia RPA to przede wszystkim historia apartheidu. Partia Narodowa wprowadziła go w 1948 roku, a prawa dyskryminacyjne zaczęto znosić w połowie lat 80. Pierwsze wybory powszechne odbyły się w 1994 roku, a obecna konstytucja obowiązuje od 1997 roku.

Najmocniej ten temat widać na Robben Island, wyspie przy Kapsztadzie, gdzie więziony był Nelson Mandela przez 27 lat. Wyspa jest wpisana na listę UNESCO. Przeprawa promem odbywa się regularnie, ale kursy zmieniają się w zależności od sezonu.

Aktualne godziny odpłynięć promu na Robben Island podane są na oficjalnej stronie muzeum, a przeprawa wymaga rezerwacji, zwłaszcza w sezonie. Więcej o śladach Nelsona Mandeli znajdziesz w osobnym tekście.

Link partnerski RPA: wycieczki i bilety. Zobacz, co można zarezerwować

Link partnerski Johannesburg: loty. Zobacz połączenia lotnicze

Jaka pogoda panuje w RPA?

Ogólnie o pogodzie w RPA mówi się różnie, bo kraj jest duży, a regiony mają różny klimat. Najlepiej porównać konkretne regiony. Na Garden Route średni wrześniowy szczyt letni to 25 stopni Celsjusza, a średnie zimowe minimum przy poziomie morza to 7 stopni Celsjusza.

Na Garden Route pada średnio 700 milimetrów deszczu rocznie. Woda morska jest ciepła, bo niesie ją prąd z Mozambiku, a jej typowa temperatura wynosi 21 stopni Celsjusza. Na górach zimą często pojawia się śnieg, zwłaszcza w lipcu i sierpniu.

Przy wyborze terminu warto pamiętać, że zimą na wysokości w górach jest chłodniej, a latem w Kapsztadzie wieje często silny wiatr. Każdy region wymaga innego ubrania, dlatego lepiej planować trasę według regionów, a nie według całego kraju.

Jak dostać się do RPA samolotem?

Głównym punktem wejścia do kraju jest Johannesburg, a z Kapsztadu również latają samoloty na inne kontynenty. Podróż z Europy zwykle obejmuje przesiadkę. Jeśli planujesz kilka regionów, sprawdź, czy bilet pozwala na przelot wewnątrz kraju bez dodatkowych kosztów.

Lotniska w największych miastach mają autobusy lotniskowe, taksówki i wypożyczalnie samochodów. Połączenia się zmieniają, więc przed zakupem biletu sprawdź aktualny rozkład na stronach przewoźników. Więcej o locie do RPA znajdziesz w osobnym przewodniku.

Kraj korzysta z jednej strefy czasowej, UTC+2. Różnica z Polską zależy więc od pory roku w Polsce, dlatego przed wylotem warto to przeliczyć.

Jak poruszać się po RPA samochodem?

Samochód to najwygodniejszy sposób na Garden Route, bo trasa jest długa, a przystanki rozrzucone. Obowiązuje ruch lewostronny w RPA, więc przy pierwszej jeździe trzeba się do niego przyzwyczaić. Dotyczy to także wypożyczalni, które wydają auta z kierownicą po prawej stronie.

Na Garden Route trasa z Mossel Bay do Storms River ma około 170 kilometrów. Droga z Kapsztadu do Gqeberha to około 700 kilometrów. Dojazd do Krugera z północy na południe zajmuje czas, bo park ma około 360 kilometrów długości.

Taksówki i transport publiczny działają w dużych miastach, ale poza nimi samochód jest niemal koniecznością. W parkach narodowych obowiązują zasady jazdy po drogach wewnętrznych, które warto przeczytać przed wyjazdem.

Bezpieczeństwo w RPA w skrócie

Przestępczość, przemoc, ubóstwo i nierówności społeczne są w RPA powszechne. Dotyczy to zwłaszcza części miast i dzielnic poza centrum. Turyści korzystają z większości miejsc bez problemów, ale warto zachować zwykłą ostrożność.

W razie nagłej sytuacji numer alarmowy to 112, który obejmuje policję, pogotowie i straż pożarną. Przed wyjazdem dobrze mieć zapisany numer do ubezpieczyciela i do ambasady.

Więcej praktycznych zasad znajdziesz w tekście o bezpieczeństwie w RPA. Najważniejsze to unikać nocnych spacerów w mniej znanych dzielnicach, nie zostawiać rzeczy w samochodzie i korzystać z przewoźników sprawdzonych przez innych podróżnych.

Ile kosztuje wyjazd i jak płacić?

Koszty zależą od regionu, sezonu i rodzaju noclegu. Największy wydatek zwykle stanowi przelot i wynajem samochodu, a dalej noclegi i wstępy do parków. Nie ma jednej stawki, która pasowałaby do wszystkich.

Aktualne ceny noclegu i wynajmu samochodu w wybranym regionie sprawdzisz na stronach wypożyczalni i hoteli. Więcej o budżecie znajdziesz w tekście o cenach w RPA.

Walutą jest rand, a w większych miastach działają karty płatnicze. Przed wyjazdem sprawdź, jak wymienić walutę i jakie są opłaty, bo różnią się w zależności od banku. Szczegóły o płatnościach są w tekście o walucie w RPA.

Ciekawe fakty o RPA poza atrakcjami?

Republika Południowej Afryki ma 12 oficjalnych języków, a kraj nazywany jest "tęczowym narodem". Nazwa potocznie używana przez mieszkańców to Mzansi, od słowa xhosa oznaczającego "południe".

W 1488 roku Bartolomeu Dias nazwał przylądek Przylądkiem Burz, a król Jan II zmienił ją na Przylądek Dobrej Nadziei, bo otwierał drogę do Indii. Ta nazwa została do dziś.

Więcej ciekawych faktów znajdziesz w tekście o ciekawostkach o RPA, który uzupełnia ten przegląd.

Od czego zacząć planowanie wyjazdu?

Na początku wybierz jeden lub dwa regiony. Kapsztad i Garden Route dobrze łączą się w jednym wyjeździe, a Kruger lepiej sprawdza się jako osobny cel. Na każdy region potrzeba kilku dni, a przejazdy między odległymi częściami kraju wydłużają podróż.

Następnie sprawdź wymagania przed wyjazdem, w tym szczepienia RPA. Dla części osób istotne są też szczepienia przeciw malarii, jeśli planują wyjazd na północ kraju. Zasady zmieniają się, więc przed wylotem sprawdź aktualne informacje u lekarza lub w oficjalnych źródłach.

Na koniec ułóż plan dnia, który uwzględnia odległości i godziny parków. Przy większych wyjazdach dobrze sprawdzi się gotowy wakacje w RPA jako przykład podziału czasu.

Co zobaczyć w Północnym Przylądku i na pustyni Kalahari?

Północny Przylądek to największa prowincja Republiki Południowej Afryki, a jednocześnie najrzadziej zaludniona. Stolicą prowincji jest Kimberley, znane z diamentów i z wielkiego wyrobiska zwanego Big Hole. Kraj ma tu też dużo przestrzeni, dlatego dobrze sprawdza się jako kierunek dla osób, które chcą odpocząć od tłoku miast.

Upington, drugie co do wielkości miasto prowincji, jest dobrą bazą wypadową na pustynię Kalahari. Stąd można dojechać do Kgalagadi Transfrontier Park, parku w sercu Kalahari, który jako pierwszy w Afryce przekracza granice państw. W okolicy leżą też wodospad Augrabies Falls na rzece Orange oraz półpustynny obszar Karoo Północnego Przylądka.

Na zachodzie prowincji znajduje się park Ai-Ais/Richtersveld Transfrontier Park. Krajobraz Richtersveld, łączący kulturę z przyrodą, został wpisany na listę UNESCO. Teren jest suchy i odległy, dlatego przed wyprawą trzeba zaplanować paliwo, wodę i trasę z dużym zapasem czasu.

Co warto zobaczyć w Wolnym Państwie?

Wolne Państwo to prowincja, przez którą prowadzi wiele dróg między Kapsztadem, Johannesburgiem i Durbanem. Jej stolicą sądowniczą jest Bloemfontein. Mieści się tu Sąd Apelacyjny, czyli najwyższy sąd w sprawach niekonstytucyjnych. Sąd Konstytucyjny ma siedzibę w Johannesburgu od 1994 roku.

Najbardziej znanym miejscem w prowincji jest Vredefort Dome, pozostałość po największym i najstarszym kraterze uderzeniowym meteorytu na Ziemi. Obszar został wpisany na listę UNESCO. Widać tu wypiętrzone warstwy skał, a teren nadaje się na spacery i zwiedzanie z przewodnikiem.

Wolne Państwo jest mniej turystyczne niż Kapsztad czy Garden Route, więc noclegi i usługi są tu prostsze. To dobry wybór na krótki przystanek w drodze, zamiast osobnego celu podróży. Warto go włączyć, jeśli interesuje Cię geologia lub historia nauki.

Jak wyglądała dawna historia na północy kraju?

Na północy RPA, w dorzeczu rzeki Limpopo, około 1220 roku elita z regionu K2 osiedliła się na płaskim szczycie wzgórza Mapungubwe. Ludność osiadła pod wzgórzem. Władza opierała się na sakralnej roli królów, a deszcz miał ogromne znaczenie dla państwa.

Do 1250 roku stolica królestwa Mapungubwe liczyła około 5 tysięcy mieszkańców, a państwo obejmowało obszar około 30 tysięcy kilometrów kwadratowych. Bogactwo przynosił handel z rejonem Oceanu Indyjskiego. Około 1300 roku królestwo upadło, a szlaki handlowe przesunęły się z Limpopo na północ, w stronę Zambezi. Wkrótce wzrosło znaczenie Wielkiego Zimbabwe.

Wzgórze Mapungubwe zostało opuszczone, a jego mieszkańcy się rozproszyli. Miejsce to wpisano na listę UNESCO jako Królestwo Mapungubwe. Dziś jest ważnym punktem dla osób, które chcą poznać przedkolonialną historię regionu.

Jak różnorodna jest ludność RPA?

Republika Południowej Afryki ma dwanaście oficjalnych języków, co czyni ją jednym z najbardziej zróżnicowanych językowo krajów świata. Kraj bywa nazywany "tęczowym narodem", a to określenie oddaje jego różnorodność kulturową i religijną.

W 2022 roku większość ludności stanowili Czarni Afrykanie, którzy tworzyli 81,4 procent mieszkańców. Osoby kolorowe, czyli Coloured, stanowiły 8,2 procent, a biali 7,3 procent. Osoby pochodzenia indyjskiego lub azjatyckiego tworzyły 2,7 procent społeczeństwa.

Pod względem religii dominuje chrześcijaństwo, którego wyznawcy stanowili 85,3 procent ludności. Religie tradycyjne wyznawało 7,8 procent, a islam 1,6 procent. Hinduizm wyznawało 1,1 procent. Warto o tym pamiętać podczas wizyty w miejscach kultu, na targach i w małych miejscowościach, gdzie zwyczaje mogą się od siebie różnić.

Powiązane przewodniki: Port Elizabeth (Gqeberha): co zobaczyć w mieście i okolicy, Durban: plaże, atrakcje i pogoda w mieście na wschodzie RPA.

Pytania, które często padają

Ile dni wystarczy na pierwszy wyjazd do RPA?
Na jeden region zwykle wystarczy kilka dni. Jeśli chcesz połączyć Kapsztad, Garden Route i safari, potrzebny będzie dłuższy urlop, bo dojazdy zajmują czas.
Czy Kapsztad i Garden Route da się połączyć w jednym wyjeździe?
Tak, to popularna trasa. Garden Route zaczyna się w Mossel Bay i kończy w Storms River, a jej długość wynosi około 170 kilometrów.
Czy w RPA trzeba jeździć samochodem?
W dużych miastach da się poruszać taksówkami, ale na Garden Route samochód jest najwygodniejszy. Obowiązuje ruch lewostronny, więc warto przywyknąć przed jazdą.
Czy RPA jest bezpieczna dla turystów?
Przestępczość i nierówności społeczne są tam powszechne. Większość tras turystycznych przebiega bez problemów, jeśli zachowa się zwykłą ostrożność i unika się mniej znanych dzielnic nocą.
Jakie miejsce w pobliżu Johannesburga jest warte odwiedzenia?
Cradle of Humankind, czyli zespół jaskiń z bogatymi znaleziskami kopalnymi, wpisany na listę UNESCO. Leży blisko miasta i łatwo tam dojechać.
Czy warto jechać do RPA na pierwszy wyjazd do Afryki?
Kraj ma bardzo różne regiony, więc dla początkujących dobrym wyborem jest Kapsztad i Garden Route, a dopiero potem safari.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też