Jakie parki wybrać na safari w RPA?
Najwięcej safari w RPA odbywa się w Parku Krugera i w prywatnych rezerwach przy jego granicy. Park Krugera leży w prowincjach Limpopo i Mpumalanga, a rezerwy Sabi Sand w prowincji Mpumalanga. Dla osób, które mają mniej czasu albo chcą zobaczyć inne krajobrazy, dobrym dodatkiem są Park Addo w prowincji Przylądkowej Wschodniej oraz Pilanesberg w prowincji Północno-Zachodniej.
Parki leżą w różnych częściach kraju, więc dojazd z jednego do drugiego wymaga przelotu albo długiej trasy. Przy planowaniu najlepiej wybrać jeden region i zostać w nim dłużej, zamiast gonić kilka parków w krótkim czasie. Ogólne informacje o kraju znajdziesz w tekście co zobaczyć w RPA.
Safari w Afryce wiąże się zwykle z kilkoma wyjazdami dziennie, nocowaniem w obozie lub lodge oraz pilnowaniem godzin otwarcia bram. Wybór parku decyduje więc o tym, jak wyglądają kolejne dni.
Park Krugera: największy park na pierwsze safari
Park Krugera ma 19 623 km² i leży w prowincjach Limpopo i Mpumalanga, na północnym wschodzie kraju. Rozciąga się na 360 km z północy na południe i na 65 km ze wschodu na zachód. Siedziba administracji znajduje się w Skukuzie, a teren podzielono na 14 ekostref.
Park jest dobrym wyborem na pierwsze safari, bo ma dużo dróg, obozów i punktów obserwacyjnych. Południowa część, wzdłuż rzek Sabie i Crocodile, jest bogatsza w wodę i zwierzęta. Północ przyciąga przede wszystkim ptaki. Więcej o samym parku znajdziesz w tekście o parku Krugera.
Jeśli ktoś ma mało czasu, najlepiej skupić się na południu. Tam można zobaczyć większą różnorodność zwierząt bez długich przejazdów. Północ parku jest mniej zasobna w zwierzynę, a tam łatwiej spotkać ptaki.
Skąd wzięło się Park Krugera?
Obszar objęto ochroną już w 1898 roku, za przyzwoleniem prezydenta Republiki Południowej Afryki Paula Krugera. Pierwszym wardenem rezerwy Sabi został James Stevenson-Hamilton, który objął to stanowisko w 1902 roku. Rezerwę Sabi włączono później do nowego parku narodowego.
Park Krugera został oficjalnie ustanowiony jako park narodowy w 1926 roku. Stevenson-Hamilton kierował nim jako warden, a w 1946 roku przekazał to stanowisko, po 44 latach służby. W latach 1959 i 1960 rozpoczęto ogrodzenie granic parku, co miało ograniczać rozprzestrzenianie się chorób i utrudniać działalność kłusowników.
Od 2002 roku park wchodzi w skład Great Limpopo Transfrontier Park, czyli wspólnego obszaru ochrony z Mozambikiem i Zimbabwe. Granice przejść na tym obszarze nadal obowiązują, a przejścia graniczne nie są otwarte przez całą dobę.
Ta historia tłumaczy, dlaczego park jest tak dobrze zarządzany. Samochody bywają kontrolowane przy wjeździe i wyjeździe, co ma ograniczać kłusownictwo.
Wielka Piątka w Parku Krugera
Wielka Piątka, czyli big five, to bawół, słoń, lew, lampart i nosorożec czarny. Dawniej uważano ją za najtrudniejsze do upolowania zwierzęta Afryki. Dziś wiele osób traktuje ją jako cel safari w Afryce do zobaczenia z aparatem, a nie z bronią.
Słonie i bawoły są najłatwiejsze do zobaczenia. Lwy da się znaleźć przy dłuższym pobycie, zwykle w cieniu niskich drzew lub krzaków. Lamparty i nosorożce czarne są trudne do spotkania. Nosorożce czarne przebywają w zaroślach i na skrajach zadrzewień, a nie na otwartych równinach. Lamparty i nosorożce często pojawiają się w tych samych rejonach.
Zwierzęta w RPA to nie tylko Wielka Piątka. Impale są prawie wszędzie, a nosorożców białych jest w parku więcej niż czarnych. Mimo to warto nastawić się na to, że część zwierząt zobaczysz tylko dzięki szczęściu danego dnia.
Pogoda w Parku Krugera: kiedy jechać
Park ma klimat subtropikalny, gorący i półsuchy. Poniższa tabela pokazuje średnie wartości dla stacji Skukuza na południu parku, z okresu 1991 do 2020. Na północy parku jest zwykle o 2 do 3 stopni cieplej, a opadów mniej.
| Miesiąc | Średnia maks. (°C) | Średnia min. (°C) | Opady (mm) |
|---|---|---|---|
| Styczeń | 33,2 | 20,3 | 110,9 |
| Luty | 33,1 | 20,8 | 109,4 |
| Marzec | 32,9 | 19,3 | 79,9 |
| Kwiecień | 30,8 | 15,7 | 39,8 |
| Maj | 28,4 | 10,4 | 15,6 |
| Czerwiec | 26,9 | 5,8 | 9,5 |
| Lipiec | 26,5 | 6,4 | 11,4 |
| Sierpień | 28,3 | 8,5 | 8,7 |
| Wrzesień | 30,8 | 13,6 | 27,9 |
| Październik | 31,6 | 16,6 | 40,0 |
| Listopad | 32,8 | 18,6 | 85,7 |
| Grudzień | 33,7 | 19,9 | 96,3 |
| Rok | 30,8 | 14,7 | 635,1 |
Najsuchszy jest sierpień, z 8,7 mm opadów. Najwięcej deszczu spada w styczniu. Noce od czerwca do lipca bywają wyraźnie zimne, bo średnia minimalna spada wtedy poniżej 7 stopni. Więcej o klimacie całego kraju znajdziesz w tekście o pogodzie w RPA.
Kiedy jechać na safari w Krugerze?
Zwierzęta są najbardziej aktywne tuż po otwarciu bram o świcie i tuż przed ich zamknięciem wieczorem. Przy planowaniu przejazdów warto to uwzględnić, bo wtedy szansa na spotkanie drapieżników jest największa.
Najlepszy czas na obserwację to sucha zima, od maja do sierpnia. Roślinność jest wtedy rzadsza, a zwierzęta zbierają się przy wodzie. Pora deszczowa trwa od września do maja, a latem pojawia się dużo ptaków, w tym letnich przybyszów. To dobry okres dla miłośników ptaków, choć zwierzęta są rozproszone.
Przy planowaniu trzeba pamiętać, że w styczniu i lutym deszcz może utrudnić przejazdy po drogach gruntowych. Suche miesiące dają lepsze warunki do spokojnej obserwacji.
Safari na własną rękę w Krugerze
Park jest przystosowany do jazdy własnym samochodem. Drogi są oznaczone, a na terenie obozów są tablice z informacjami o ostatnich obserwacjach. Osoba bez doświadczenia w tropieniu zwierząt zobaczy najczęściej słonie, bawoły i antylopy. Lamparty są zwykle widoczne tylko dla doświadczonych obserwatorów, bo kryją się w koronach drzew.
Przy wjeździe otrzymujesz przepustkę wjazdową. Trzeba ją zachować, bo przy wyjeździe trzeba ją okazać. Bez niej nie wyjedziesz z parku.
Jeśli masz ograniczony czas, dobrym pomysłem jest wybór pory suchej, nocleg w obozie Olifants i jazda po południowej części parku, wzdłuż rzek. Pozwala to skupić się na miejscach z największą liczbą zwierząt.
Prywatne rezerwy przy Krugerze: Sabi Sand
Sabi Sand to grupa prywatnych rezerw, która leży przy granicy Parku Krugera w prowincji Mpumalanga. Obszar ma od 623 do 650 km² i powstał w 1948 roku. Zarządza nim Sabi Sand Wildtuin.
Rezerwy mają wiele lodge o różnym standardzie. Wśród nich są Mala Mala, Londolozi, Singita i Sabi Sabi. Na terenie Sabi Sand występuje Wielka Piątka, a także gepardy, hieny i dzikie psy. Żyje tu około 500 gatunków ptaków, około 145 gatunków zwierząt ssących i 110 gatunków gadów.
Lodge wybierają osoby, które chcą mniej planować samodzielnie. Ceny pobytu zależą od standardu i sezonu, więc trzeba je sprawdzić u konkretnego operatora.
Park Addo: słonie w prowincji Przylądkowej Wschodniej
Park Addo Elephant National Park leży w Prowincji Przylądkowej Wschodniej, w tym samym regionie co Gqeberha, dawniej Port Elizabeth. Został założony w 1931 roku i ma 1 642 km² powierzchni. Jego nazwa odwołuje się do słoni, które są główną atrakcją.
Park jest dobrym wyborem dla osób, które chcą zobaczyć słonie, a nie całą Wielką Piątkę. Szczegóły o parku znajdziesz w tekście o Addo.
Prowincja Przylądkowa Wschodnia obejmuje też Garden Route i Park Narodowy Tsitsikamma, więc Addo często łączy się z innymi punktami na południu kraju.
Link partnerski RPA: wycieczki i bilety. Zobacz, co można zarezerwować
Link partnerski Johannesburg: loty. Zobacz połączenia lotnicze
Hluhluwe-iMfolozi: opcja z Durbanu
Durban to największe miasto prowincji KwaZulu-Natal i trzecie co do wielkości w RPA. Jest też popularnym kurortem nadmorskim dla mieszkańców kraju. Dla osób, które startują z tego miasta, opcją jest park Hluhluwe-iMfolozi.

Przed wybraniem tej trasy warto porównać czas dojazdu z czasem pobytu w parku. Przy krótkim wyjeździe lepiej zostać w jednym regionie, czyli w Krugerze albo rezerwach Sabi Sand.
Pilanesberg i Sun City w prowincji Północno-Zachodniej
Pilanesberg to park dzikich zwierząt w prowincji Północno-Zachodniej, w pobliżu miasta Rustenburg. Razem z nim znane jest Sun City, kompleks rozrywkowy w tej samej prowincji.

Rustenburg jest bazą dla osób, które chcą połączyć safari z pobytem w Sun City. Pilanesberg wybierają zwykle osoby, które nie mogą jechać do Parku Krugera, a chcą zobaczyć dzikie zwierzęta w krótszym czasie.
Pilanesberg i Park Krugera leżą w różnych prowincjach, więc wybór jednego z nich oznacza rezygnację z drugiego w tym samym wyjeździe.
Porównanie parków: gdzie, od kiedy i jak duży
| Park | Prowincja | Rok założenia | Powierzchnia |
|---|---|---|---|
| Park Krugera | Limpopo i Mpumalanga | 1926 | 19 623 km² |
| Addo Elephant National Park | Prowincja Przylądkowa Wschodnia | 1931 | 1 642 km² |
| Sabi Sand | Mpumalanga | 1948 | od 623 do 650 km² |
Park Krugera jest zdecydowanie największy z tych trzech. Sabi Sand, choć mniejszy, jest prywatnym obszarem przy Krugerze z wieloma lodge. Addo jest najmniejszy, ale daje dużą szansę na spotkanie słoni.
Ile kosztuje wjazd do parku?
Opłaty za wjazd do parków SANParks zależą od narodowości. Inne stawki obowiązują dla obywateli RPA i rezydentów, inne dla obywateli krajów SADC, a jeszcze inne dla cudzoziemców. Dzieci poniżej 12 roku życia płacą niższe opłaty.
Dla cudzoziemców istnieje też karta Wild Card, która daje wstęp do wielu parków SANParks. Przy kilku dniach w parku może się opłacać bardziej niż płacenie za każdy dzień. Aktualną cenę dziennej opłaty dla cudzoziemca w Parku Krugera znajdziesz na oficjalnej stronie SANParks, a cenę karty Wild Card sprawdzisz tam samo.
Taryfy zmieniają się regularnie, więc przed wyjazdem trzeba je potwierdzić na stronie SANParks. Płatność może odbywać się przy rezerwacji noclegu, przy wjeździe lub w obozie.
Od czego zacząć planowanie safari?
Zacznij od wyboru regionu. Park Krugera, rezerwy Sabi Sand, Park Addo i Pilanesberg leżą w różnych częściach kraju, więc wybierz jeden z nich jako główny cel. Następnie ustal miesiąc, najlepiej z okresu suchego, czyli od maja do sierpnia.
Potem sprawdź, czy wolisz jazdę własnym samochodem, czy pobyt w lodge z przewodnikiem. Przy jeździe samodzielnej musisz pamiętać o przepustce wjazdowej i o zasadach poruszania się po parku. Przy wyborze lodge trzeba sprawdzić, co obejmuje pobyt.
Na końcu zaplanuj budżet na opłaty za wjazd, nocleg i transport. Ceny i godziny otwarcia zmieniają się, więc sprawdź je na oficjalnych stronach przed rezerwacją.
Jakie rośliny rosną w Parku Krugera?
Roślinność parku tworzy cztery główne obszary, które w przybliżeniu odpowiadają czterem ćwiartkom parku. O tym, jaki typ sawanny rośnie w danym miejscu, decydują dwa czynniki: opady, które wahają się od 400 do 750 mm rocznie, oraz podłoże geologiczne. Dzięki temu krajobraz zmienia się wyraźnie, zanim jeszcze zobaczysz pierwsze zwierzęta.
Na północnym wschodzie parku niemal cały obszar porasta shrub mopane, czyli niska sawanna z drzewami mopane. Na zachód od tego obszaru, na północ od rzeki Olifants, dominują dwa gatunki: red bush-willow (Combretum apiculatum) oraz mopane (Colophospermum mopane). Między zachodnią granicą parku a jego mniej więcej środkiem, na południe od Olifants, przeważają combretum i akacje, tworzące gęstsze zadrzewienia.
Te różnice mają znaczenie praktyczne. Gęste zarośla i zadrzewienia utrudniają widoczność, więc zwierzęta łatwiej przeoczyć. Bardziej otwarte tereny ułatwiają szukanie stad, ale wymagają cierpliwości, bo zwierzęta mogą być rozproszone na dużym obszarze. Warto wcześniej ustalić, w której części parku chcesz spędzić najwięcej czasu, i dopasować do tego trasę dnia.
Jak wygląda ukształtowanie terenu w Parku Krugera?
Park leży na nizinie zwanej lowveld, w północno-wschodniej części RPA, w prowincjach Limpopo i Mpumalanga. Wysokość terenu wynosi od 200 m n.p.m. na wschodzie do 840 m n.p.m. na południowym zachodzie, w rejonie Berg-en-Dal. Najwyższym punktem parku jest granitowy inselberg Khandzalive.
Północną i południową granicę parku wyznaczają cztery rzeki płynące na wschód: Limpopo, Luvubu, Sabie i Crocodile. Przez teren przecinają go także rzeki Olifants i Letaba, które biegną z zachodu na wschód. Olifants dzieli park na dwie strefy ekologiczne o odmiennej roślinności, a jednocześnie tworzy granicę prowincji.
Na wschodzie park oddziela od Mozambiku pasmo Lebombo, a zachodnia granica biegnie mniej więcej równolegle do niego, około 65 km dalej. Na południu, wzdłuż rzek Sabie i Crocodile, działa wiele lodge i wiosek konserwatorskich, takich jak Marloth Park czy Leopard Creek. Wybierając nocleg poza parkiem, warto sprawdzić, po której stronie rzeki leży dany obiekt i jak daleko jest do wybranej bramy wjazdowej.
Jakie są bramy wjazdowe do Parku Krugera?
Jeśli chcesz wjechać do parku z miasta, sprawdź, która brama jest najbliższa twojemu noclegowi. Trzy miasta graniczące z parkiem, czyli Phalaborwa, Malelane i Komatipoort, często są punktem wyjścia dla osób z jednodniowymi wizytami. Wybór bramy wpływa na długość dojazdu i na to, jak szybko zaczniesz obserwacje.
Przy wjeździe otrzymujesz przepustkę wjazdową, którą musisz zachować do wyjazdu. Na bramach obowiązuje też kontrola samochodów, która ma ograniczać kłusownictwo. Godziny otwarcia i zamknięcia bram zmieniają się w zależności od pory roku, więc przed wyjazdem sprawdź je na oficjalnej stronie SANParks.
Przy długich pobytach warto wybrać nocleg w obozie wewnątrz parku. Wtedy można wjeżdżać i wyjeżdżać w godzinach najbardziej aktywnych dla zwierząt. Przejazdy wewnątrz parku wymagają jednak uwagi, bo drogi są długie, a odległości między obozami bywają duże.
