Przejdź do treści
Odkryj RPA
Dojazd, noclegi, ceny

Bezpieczeństwo w RPA: zasady, które naprawdę działają

Redakcja Odkryj RPA6 min czytania
Bezpieczeństwo w RPA
Fot. Matti Blume, CC BY-SA 4.0

Bezpieczeństwo w RPA wymaga przygotowania, ale nie oznacza strachu przed całym krajem. W tekście znajdziesz realne ryzyka, zasady poruszania się po mieście i na drodze, dzielnice do omijania oraz wyjaśnienie, jak przerwy w prądzie wpływają na plan dnia. Całość jest ułożona tak, żebyś mógł od razu wykorzystać ją przy planowaniu.

Czy bezpieczeństwo w RPA to realne ryzyko, czy mit?

Bezpieczeństwo w RPA to realne ryzyko, ale nie dotyczy każdego turysty w tym samym stopniu. Kraj ma wysoki poziom przemocy, w tym zabójstw, napaści i napadów rabunkowych, i od lat jest wymieniany jako jeden z państw o najwyższych wskaźnikach zabójstw na świecie.

Przestępczość nie rozkłada się równomiernie. Najwięcej przestępstw dzieje się w czterech najludniejszych prowincjach: Prowincji Przylądkowej Wschodniej, Gauteng, KwaZulu-Natal i Prowincji Przylądkowej Zachodniej. Szczególnie dotyczy to dużych miast i ich okolic.

Mit polega na przekonaniu, że zagrożenie jest wszędzie takie samo. W praktyce wielu odwiedzających spędza czas w bezpiecznych częściach miast i nie ma kontaktu z przestępczością. Według przewodników dla turystów przestępczość rzadko wpływa na codzienne życie osób, które nie wchodzą do trudnych rejonów.

Zamiast unikać całego kraju, lepiej ustalić, które dzielnice i sytuacje wymagają ostrożności, i trzymać się tego planu. Miejsca do zwiedzania opisuje osobny tekst: co zobaczyć w RPA.

Jakie ryzyka są najbardziej realne?

Najczęstsze zagrożenia dla odwiedzających to napady rabunkowe, kradzieże i napaści w miejscach publicznych. Wysokie są też wskaźniki przemocy, w tym przemocy wobec kobiet.

Na przestępczość wpływa kilka czynników. Wśród przyczyn wymienia się ubóstwo, nierówności, bezrobocie i wykluczenie społeczne. Dużą rolę odgrywa też przestępczość zorganizowana i działanie gangów.

Alkohol jest częstym czynnikiem w brutalnych zdarzeniach. Incydenty regularnie dzieją się w barach, knajpach, nocnych klubach oraz tuż przed nimi.

W Kapsztadzie przestępstwa częściej są związane z gangami, a w tym mieście częściej używa się noża niż broni palnej. W Johannesburgu przestępczość rozkłada się szerzej, na obszarze całej metropolii.

Najlepszym sposobem na ograniczenie ryzyka jest wybór miejsc noclegu i trasy, które nie prowadzą przez obszary znane z przestępczości, oraz unikanie wychodzenia pieszo nocą poza centrum.

Jak zachowywać się w mieście?

Najprostsze zasady dotyczą sposobu noszenia rzeczy. Nie pokazuj drogiej biżuterii, zegarka i telefonu w miejscach, gdzie nikt nie musi ich widzieć. Trzymaj torbę blisko ciała i nie noś przy sobie większej gotówki, niż potrzebujesz na dany dzień.

Drugą zasadą jest uwaga przy alkoholu. Skoro alkohol jest częstym czynnikiem w przemocy, lepiej pić umiarkowanie, pilnować swoich rzeczy i nie wracać pieszo z nocnego lokalu.

Trzecia zasada to orientacja w terenie. Przed wyjściem sprawdź, jak dojść do celu i czy trasa prowadzi przez ruchliwe ulice. W centrum Johannesburga łatwiej się odnaleźć, bo jest tam wiele oznakowanych punktów.

W ruchu ulicznym przy światłach pracują sprzedawcy, którzy oferują jedzenie, parasole i drobne towary. Można z nimi rozmawiać, ale nie warto otwierać okien ani wpuszczać obcych do samochodu.

Wychodząc do sklepu czy restauracji, wybieraj lokale z obsługą i dobrym oświetleniem, zwłaszcza po zmroku.

Które dzielnice omijać?

Hillbrow, dzielnica mieszkaniowa w centrum Johannesburga, to obszar o bardzo dużym zagęszczeniu ludności. To miejsce, w którym występują wysokie bezrobocie, ubóstwo, prostytucja i przestępczość. Turyści nie mają tam zwykle powodu, żeby się zatrzymywać, a nocleg w tej okolicy nie jest dobrym wyborem.

Johannesburg ma jednak także dzielnice warte odwiedzenia. Centrum, czyli Inner City, obejmuje obszary turystyczne: Braamfontein, Maboneng, Newtown i Fordsburg. Newtown i okolica Market Theatre to dzielnica kultury z salami koncertowymi i barami. Maboneng przyciąga galerie i przestrzenie artystyczne.

Sandton, nowe centrum miasta z dzielnicą Rosebank, jest częściej wybierany przez osoby podróżujące służbowo i prywatnie. Soweto z Muzeum Nelsona Mandeli to osobne miejsce, które zwiedza się zwykle z przewodnikiem lub zorganizowaną wycieczką.

W Kapsztadzie przestępczość koncentruje się w kilku konkretnych przedmieściach. Wybierając nocleg, warto sprawdzić dokładnie położenie hotelu lub apartamentu, zanim zarezerwujesz pobyt.

Jak poruszać się po mieście?

W Johannesburgu i Kapsztadzie najwygodniej jest poruszać się samochodem, taksówką lub aplikacją przewozową. Komunikacja miejska nie jest tak rozbudowana jak w europejskich metropoliach, więc większość osób wybiera transport prywatny.

Przy zamawianiu przejazdu przez aplikację, na przykład Uber, sprawdź, czy kierowca i pojazd pasują do zamówienia, zanim wsiądziesz. Dostępność aplikacji zmienia się, dlatego przed wyjazdem sprawdź aktualną ofertę na oficjalnej stronie przewoźnika.

Pojazdy zamawiaj pod samym budynkiem, a nie na ulicy. Podawaj kierowcy tylko imię i kierunek, nie wskazuj swojego noclegu przy innych osobach.

Johannesburg ma rozległy pierścień autostrad, a centrum miasta leży w jego środku. Dzięki temu dojazdy między dzielnicami są szybkie, ale korki w godzinach szczytu mogą wydłużyć przejazd.

Jeśli planujesz przemieszczać się między miastami, wybierz wcześniej sposób dojazdu, a na miejscu korzystaj z taksówek lub wynajętego auta, zamiast spacerować po nieznanych dzielnicach.

Link partnerski Johannesburg: loty. Zobacz połączenia lotnicze

Jak bezpiecznie jeździć samochodem?

Jazda samochodem po RPA wymaga przygotowania i dużej uwagi. Jazda po alkoholu jest istotną przyczyną wypadków śmiertelnych, a osoby prowadzące auto po pijanemu są regularnie zatrzymywane, także policjanci w czasie służby.

Przed wyjazdem zapoznaj się z zasadami ruchu, bo kierunek jazdy i pierwszeństwo różnią się od polskich. Szczegóły opisuje tekst o ruchu lewostronnym w RPA.

Przy wynajmie auta sprawdź, jakie ubezpieczenie jest w cenie i co obejmuje. Warunki zależą od wypożyczalni, więc przeczytaj umowę przed podpisaniem i sprawdź je na stronie wybranej wypożyczalni.

Parkuj w strzeżonych miejscach, zwłaszcza w nocy. Nie zostawiaj w aucie bagażu, dokumentów ani sprzętu elektronicznego, nawet na chwilę.

Przy światłach na skrzyżowaniach zamykaj drzwi i zachowaj odstęp od innych pojazdów, żeby mieć miejsce na manewr w razie potrzeby.

Jak przerwy w prądzie wpływają na podróż?

Przerwy w dostawie prądu, nazywane load shedding, to planowo wyłączane fragmenty sieci energetycznej. Występowały w RPA przez wiele lat, a ich przyczyną były między innymi awarie starzejących się elektrowni węglowych i problemy z dostawami paliwa.

Przerwy rozdzielano między obszary sieci i gminy, a pojedyncze strefy traciły prąd zwykle przez 2 do 4 godzin. Harmonogram różnił się w zależności od miejsca, a każdy etap oznaczał wyłączenie większej części mocy.

Aktualny stan sytuacji należy sprawdzić przed wyjazdem, bo problem zmieniał się w czasie, a aktualny harmonogram i status przerw sprawdzisz na oficjalnej stronie Eskom.

Przy wyborze noclegu zapytaj, czy obiekt ma zapasowe zasilanie i czy działa wtedy woda, Internet oraz windy. Dla osób pracujących zdalnie ma to duże znaczenie.

Podczas przerw wieczorem zabierz latarkę lub powerbank. Lepiej nie planować na ten czas wyjść na zewnątrz, zwłaszcza w miejsca, których nie znasz.

Kapsztad czy Johannesburg: w czym różnią się pod względem bezpieczeństwa?

Oba miasta mają poważne problemy z przestępczością, ale przybierają one inną formę. W Johannesburgu zagrożenie rozkłada się na całą metropolię, a jego źródłem jest między innymi ubóstwo. Trzeba więc uważać w wielu dzielnicach, a nie tylko w kilku.

Panorama centrum Johannesburga z wieżowcami, torami kolejowymi i zabudową miejską pod zachmurzonym niebem
Johannesburg, panorama centrum miasta Fot. Mark Hillary, CC BY 2.0

W Kapsztadzie przestępstwa koncentrują się w kilku konkretnych przedmieściach i są silniej związane z gangami. Dla odwiedzających oznacza to, że wybór noclegu i trasy ma tu szczególne znaczenie.

Kapsztad leży nad Zatoką Stołową, u podnóża Góry Stołowej, a jego centrum jest niewielkie. Bo-Kaap, dzielnica na zboczach Signal Hill, zamieszkana przez społeczność muzułmańską o korzeniach malajskich, to jedno z miejsc, które warto odwiedzić w ciągu dnia.

Wybór miasta powinien zależeć od celu wyjazdu, a nie od jednej etykiety. Johannesburg lepiej nadaje się na wyjazdy kulturalne i biznesowe, a Kapsztad na zwiedzanie i wypoczynek w bardziej swobodnej atmosferze.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od wyboru miasta i dzielnic, w których zostaniesz. Następnie zaplanuj dojazd z lotniska i sprawdź, jak dostać się do hotelu.

Przed wylotem przeczytaj zasady przyjazdu i wymagania zdrowotne, które opisuje tekst o szczepieniach w RPA. Sprawdź też szczegóły połączenia w artykule o locie do RPA.

Przygotuj kopie dokumentów, a oryginały trzymaj w różnych miejscach. Warto mieć też ubezpieczenie podróżne i numery kontaktowe do hotelu oraz ambasady.

Przed wyjazdem sprawdź aktualne zalecenia rządu Polski dotyczące podróży na stronie Ministerstwa Spraw Zagranicznych z informacjami o RPA.

Pierwszy dzień na miejscu poświęć na orientację w okolicy noclegu, a nie na zwiedzanie najdalszych punktów.

Pytania, które często padają

Czy RPA jest bezpieczna dla turystów?
Kraj ma wysoki poziom przestępczości, ale ryzyko zależy od miasta, dzielnicy i zachowania. Wielu odwiedzających przebywa w bezpiecznych częściach miast bez problemów.
Czy w Kapsztadzie jest bezpieczniej niż w Johannesburgu?
Oba miasta mają poważne problemy z przestępczością, ale o różnym charakterze. W Kapsztadzie przestępstwa koncentrują się w kilku przedmieściach, a w Johannesburgu rozkładają się na całą metropolię.
Czy można korzystać z Ubera w RPA?
Aplikacje przewozowe działają w większych miastach, ale dostępność może się zmieniać. Sprawdź aktualną ofertę na stronie przewoźnika przed wyjazdem.
Jak przerwy w prądzie wpływają na pobyt w hotelu?
Podczas przerw mogą wyłączyć się windy, Internet i woda, zależnie od obiektu. Zapytaj przed rezerwacją, czy hotel ma zapasowe zasilanie.
Czy można jeździć samochodem po RPA?
Tak, ale jazda wymaga przygotowania i uwagi. Przeczytaj zasady ruchu oraz warunki ubezpieczenia w wypożyczalni, zanim wyruszysz w trasę.
Gdzie nie warto nocować w Johannesburgu?
Hillbrow to dzielnica, w której przestępczość i ubóstwo są wyraźnie widoczne. Lepiej wybrać nocleg w centrum, w Sandtonie lub w innej sprawdzonej okolicy.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też