Przejdź do treści
Odkryj RPA
Garden Route i wschodnie wybrzeże

Oudtshoorn: farmy strusi, Cango Caves i przełęcz Swartberg

Redakcja Odkryj RPA6 min czytania
Oudtshoorn
Fot. Satdeep Gill, CC BY-SA 4.0

Oudtshoorn to baza wypadów w Little Karoo: stąd jedziesz do farm strusi, do jaskiń Cango Caves i na przełęcz Swartberg. Poniżej znajdziesz, co wybrać, ile czasu na to zaplanować i jak połączyć miasto z wyjazdem na wybrzeże.

Co zobaczyć w Oudtshoornie?

Oudtshoorn to miasto w regionie Little Karoo, półpustynnym obszarze w zachodniej części RPA. Leży między górami Swartberg na północy a Outeniqua na południu. W XIX wieku rozwinął się tu przemysł piór strusich, dlatego miasto nazywa się stolicą strusi świata. Dziś gospodarka opiera się głównie na hodowli strusi i turystyce.

Trzy najważniejsze atrakcje to farmy strusi, jaskinie Cango Caves i przełęcz Swartberg. Oudtshoorn leży w regionie, który administracyjnie należy do Garden Route. Jaskinie są około 15 minut jazdy na północ od miasta. Muzeum CP Nel pokazuje historię handlu piórami oraz życie regionu w epoce wiktoriańskiej i na początku XX wieku.

Na pierwszy wyjazd dobrze wybrać dwa dni: jeden na farmy i muzeum, drugi na jaskinie i przełęcz. Jeśli zostaje czas, warto dołożyć wypad na wybrzeże.

Jak wygląda wizyta na farmie strusi?

Farmy w Oudtshoornie to głównie farmy pokazowe, przygotowane z myślą o gościach. Typowa wizyta trwa około godziny. Obejmuje wyjaśnienie hodowli od wylęgu po produkty ze strusia, spotkanie ze zwierzętami, karmienie oraz przejażdżkę na strusiu, z limitem wagi. Na koniec jest zwykle sklep z pamiątkami.

Nie spodziewaj się dzikiej sawanny. To farmy hodowlane, a zwierzęta są udomowione i hodowane na mięso i skóry. Jeśli to ci nie przeszkadza, wizyta jest ciekawa.

Highgate Ostrich Farm uchodzi za największą farmę w okolicy. Po zwiedzaniu można tam dopłacić za posiłek ze strusia, a dostępne są też prywatne wycieczki. Safari Ostrich Farm oferuje podobne doświadczenie, ale jest mniejsza. Cango Ostrich Show Farm leży około 14 km od miasta, przy drodze do jaskiń. Aktualne ceny biletów na farmy strusi znajdziesz na oficjalnych stronach poszczególnych farm lub zapytasz o nie w kasie na miejscu. Wiele farm daje zniżki gościom hoteli, z którymi współpracują, więc zapytaj w hotelu przed wizytą.

Jak wyglądała historia piór strusich?

Pierwszy boom przypadł na lata od 1865 do 1870. Pióra strusie stały się modnym dodatkiem wśród europejskiej arystokracji. Wartość piór za funt prawie dorównywała wartości diamentów, dlatego nazywano je białym złotem. Farmerzy wykorzystali ceny i zamienili uprawy na lucernę, czyli pasze dla strusi. Aukcje piór odbywały się najpierw w Mossel Bay, a od 1877 roku także w Oudtshoornie.

Nadprodukcja obniżyła ceny, a w 1885 roku miasto nawiedziła powódź. Boom przyciągnął też żydowskich imigrantów, głównie z Litwy, uciekających przed pogromami. Stąd nazwa „Jerusalem of Africa”. Zbudowano dwie synagogi, w 1888 i 1896 roku.

Drugi boom trwał od 1900 do 1914 roku. Bogaci hodowcy budowali wtedy okazałe „feather palaces”, czyli pałace piór, głównie na zachodnim brzegu rzeki Grobbelaars. Przed I wojną światową pióra strusie wyprzedzały w eksporcie RPA tylko złoto, diamenty i wełnę. W 1914 rynek się załamał. Wpłynęły na to wojna, nadprodukcja i popularność otwartych samochodów, które sprawiły, że kapelusze z piórami straciły praktyczność. Osiemdziesiąt procent hodowców zbankrutowało. Liczba udomowionych strusi spadła z 314 tysięcy na koniec wojny do 32 tysięcy w 1930 roku.

Jak zwiedza się Cango Caves i skąd wzięły się jaskinie?

Jaskinie leżą w prekambryjskim wapieniu, u podnóża Swartbergu. System korytarzy i komór ma ponad 4 km długości, ale dla zwiedzających otwarta jest około jedna czwarta. Wejście odbywa się wyłącznie w grupach z przewodnikiem.

Są dwie trasy. Porównanie:

Trasa Czas trwania (godziny) Charakter
Standard 1 sale i formacje wapienne, bez czołgania
Adventure 1,5 czołganie przez wąskie przejścia, wspinaczka po stromych formacjach, oświetlenie małymi latarkami

Najciaśniejsze przejście na trasie Adventure ma poniżej 15 centymetrów. Jeśli nie jesteś pewien kondycji, wybierz trasę Standard. Aktualne godziny wejść do Cango Caves sprawdź na oficjalnej stronie jaskiń.

Jaskinie były używane przez całą prehistorię, a świadczą o tym malowidła naskalne i narzędzia. Farmer Jacobus Van Zyl zszedł do pierwszej komory w 1780 roku. Ma ona długość boiska do piłki nożnej i nosi jego imię: Van Zyl Hall. Druga komora została odkryta w 1792 roku. W 1930 roku archeolog A.J.H. Goodwin z Uniwersytetu w Kapsztadzie wykonał próbny wykop i znalazł kamienne narzędzia.

Pierwszy pomiar z 1897 roku objął 26 komór. W 1972 roku odkryto Cango II, a w sierpniu 1975 roku ekspedycja odwodniła komorę i przeszła przez dawne przejście pod wodą. Tak powstała część Cango III. Razem jaskinie mają około 1000 metrów długości.

Co dzieje się na przełęczy Swartberg?

Przełęcz Swartberg, droga R328, przecina pasmo Swartberg. Biegnie między Oudtshoorn na południu a Prince Albert na północy. Budowę zaczął Jan Tassies, który pracował ze stu robotnikami z Mozambiku. Po 13 miesiącach zbankrutował, zbudowawszy 6 km drogi. Resztę zbudował w latach 1883 do 1888 Thomas Bain. Przełęcz otwarto 10 stycznia 1888 roku. Przy pracach pomagali skazańcy.

Murki z suchego kamienia, podtrzymujące zakręty, wciąż stoją. Mają ponad 130 lat. Droga nie jest utwardzona i po deszczu bywa niebezpieczna. Aktualny stan nawierzchni przełęczy Swartberg sprawdź w lokalnej informacji turystycznej przed wyjazdem.

Na szczycie są widoki na Little Karoo na południu i na Wielką Karoo na północy. Północny koniec przełęczy to 700-metrowe klify z kwarcytu. Część klifów, Wall of Fire, bywa nachylona pod kątem 90 stopni. Pasmo jest częścią obiektu UNESCO, a na jego zboczach rośnie kilkaset gatunków roślin.

Link partnerski Oudtshoorn: wycieczki i bilety. Zobacz, co można zarezerwować

Co łączy Oudtshoorn z wybrzeżem?

Z Oudtshoorn na południe leżą góry Outeniqua. Nad wybrzeżem leży Garden Route, odcinek około 170 km od Mossel Bay do Storms River, będący częścią trasy z Kapsztadu do Gqeberha.

W Mossel Bay Bartolomeu Dias stanął na brzegu w 1488 roku. Trasa wzdłuż wybrzeża prowadzi przez miejscowości znane z lasów, lagun i plaż.

Knysna jest znana z lasów i lagun i należy do popularnych celów na trasie. Plettenberg Bay to miejsce chętnie wybierane przez miłośników plaż. Wypad na wybrzeże to dobry pomysł na drugą połowę wyjazdu, ale dojazd wymaga zaplanowania przejazdu przez góry.

Jaka była historia Polaków w Oudtshoornie?

W czasie II wojny światowej, w 1943 roku, w Oudtshoornie przyjęto 500 polskich sierot i 38 opiekunów. Otwarto tu dwie polskie szkoły podstawowe, dla chłopców i dla dziewcząt. Ukazywała się też polska gazeta „Krzyż Południa”, czyli „Cross of the South”.

Koniec wojny otworzył nowe rynki zbytu dla skóry i mięsa strusiego, więc hodowla się odbudowała. Ślady tej historii są częścią lokalnej pamięci miasta.

Kiedy jechać i co zarezerwować?

Klein Karoo National Arts Festival to festiwal sztuki w języku afrikaans, odbywający się w mieście co roku, w marcu i kwietniu. Dokładny termin tegorocznej edycji znajdziesz na oficjalnej stronie festiwalu.

Wycieczka do surykatek wymaga rezerwacji. Startuje na przecięciu dróg w pobliżu Calitzdorp, a zwierzęta obserwuje się o świcie, z bliska. Dzieci muszą mieć ponad dziesięć lat. W pobliżu Oudtshoornu działa też wspinaczka na wapieniu, około 12 km od miasta.

Cango Wildlife Ranch hoduje gady i dzikie koty w celach ochrony, a w niektórych wybiegach można wejść do środka. Bufflesdrift Game Lodge oferuje safari w prywatnym rezerwacie. Zwierzęta są hodowane na dużym terenie, a nie na wolności, więc to inne doświadczenie niż w parku narodowym.

Od czego zacząć planowanie?

Zacznij od jaskiń, bo to atrakcja z ograniczonymi terminami. Sprawdź godziny wejść i zarezerwuj wcześniej.

  • Wybierz bazę w Oudtshoornie. Dojazd do jaskiń zajmuje około 15 minut.
  • Zarezerwuj farmy i surykatki z wyprzedzeniem.
  • Zapytaj hotel o zniżki na farmach strusi.
  • Przed wyjazdem na przełęcz sprawdź stan drogi.
  • Na trasę Adventure weź wygodne ubranie i buty.

Powiązane przewodniki: Mossel Bay: atrakcje i plan na Garden Route.

Pytania, które często padają

Ile dni wystarczy na Oudtshoorn?
Dwa dni pozwalają zobaczyć farmy, jaskinie i przełęcz. Jeśli chcesz zwiedzić spokojnie, dodaj trzeci dzień na wypad na wybrzeże.
Czy trasa Adventure w Cango Caves jest dla każdego?
Nie. Trasa Adventure wymaga czołgania przez wąskie przejścia i wspinaczki po stromych formacjach. Trasa Standard jest łatwiejsza i bez czołgania.
Czy trzeba rezerwować wizytę na farmie strusi?
Wiele farm działa jako farmy pokazowe dla gości, więc warto sprawdzić, czy trzeba rezerwować. Zapytaj też w hotelu o zniżki, bo część farm współpracuje z hotelami.
Czy każde auto wjedzie na przełęcz Swartberg?
Droga nie jest utwardzona i po deszczu bywa niebezpieczna. Przed wyjazdem sprawdź aktualny stan drogi.
Co zabrać na jaskinie Cango?
Wygodne ubranie i buty, które nie przeszkadzają w czołganiu. Na trasie Standard wystarczy zwykły strój na spacer.
Jak dojechać do jaskiń z centrum Oudtshoorn?
Jaskinie leżą około 15 minut jazdy na północ od miasta. Dojechać można własnym samochodem albo taksówką, a aktualne opcje sprawdź na oficjalnej stronie jaskiń.
Obok tego tekstu

Przeczytaj też